Bu yazı "bluist" dergisinin Temmuz 2007 sayısında yer almıştır.

Sigarayı bırakmanın sayısız yolu var . Sigaraya başlamanın sayısız nedeni olduğu gibi...

Benim sigarayı nasıl bıraktığımın öyküsünden , başka alanlarda da yararlanabileceğim dersler çıkardım . Benim için önemli bir dönüm noktası olan bu öykü dinleyen herkeste ilginç izlenimler yarattığı için sizlerle paylaşacağım .

Beni hemen bir hastaneneye götürmek için iki arkadaşım gönüllü oldu . Bana hangi hastaneye gitmek istersin diye sorduklarrında Koşuyolu Kalp Hastanesine götürmelerini istedim .
Bu olaylar Taksim çevresinde oluyor ve  Anadolu yakasında oturuyorum . “ Eğer ameliyat gerekirse eşim ve çocukların hastaneye rahat gidip gelmeleri ve Koşuyolu iyi bir hastane “ düşüncesi hastane seçiminde Koşuyolu ‘nu işaret etti.

O anda durumun ne kadar vahim olabileceği ilk defa dank etti . İşte o anda okuduğum fakat ne olduğunu o ana kadar anlayamadığımı fark ettiğim “ Hayatım film şeridi gibi gözümün önünden geçti “ deneyimini yaşadım . Yolda sessiz içime kapanmış bu benim için çok enteresan filmi izlerken orada bir şey kendini öne çıkardı .

Ben sigaranın zararlarını biliyordum . Sigara hakkında herkes kadar hatta fazlasını da biliyordum ancak bu bilgi sigarayı bırakmama yetmemişti .
Hastaneye giderken öne çıkan benim yıllarca taşıdığım inancımdı . “ Ben sigarayı Doktor marifetiyle , Doktor tavsiyesiyle bırakmak istemiyorum “ . Buna bağlı benzeş ikinci dilek , dua “ Tanrım , sigarayı kendi dileğim ve iradeyle bırakayım . “ Ailede sigaranın neden olduğu rahatsızlıkları geçiren yakınlarım olduğu için olsa gerek bu düşünce bende inanca dönüşmüştü .
Hastanedeki senaryoyu gözden geçirdim . Doktor muayene edecek belki o geç gece vakti kesin bir şey söylemeyecek ve daha derin tetkikler gerekecek . Ama ben biliyordum ki mutlaka “ Sigara  içiyor musun ? “ sorusu gelecek . Arkadan gelecek olan talimat – kesin ve mutlak –  emir “ SİGARAYI BIRAK “
İşte bu an benim sigarayı bıraktığım andı . Doktora “ Ben sigara içmiyorum “  diyecek böylece doktor talimatıyla sigarayı bırakmıyarak , yıllar süren dileği , arzumu ve inancımı gerçekleştirecektim .
Ben o an sigarayı bıraktım .

Hastanedeki gelişmeler gözümde canlandırdığım senaryoya bire bir uygundu . Doktor o meşhur soruyu sordu “ Sigara içiyor musun ? “ Cevap “ Hayır içmiyorum . “
Doktor “ Her tarafın sigara kokuyor , neden yalan söylüyorsun ? “ sorusuna cevaben “ Doktor benim şöyle bir dileğim inancım vardı onun için buraya gelirken sigarayı bıraktım ve sigara içmiyorum “ diyerek ondan “ Aferin” i almıştım .

Şimdi bu öykünün arkasında ne olduğunu araştırıp öğrenmeye başladığımda “ davranış “ın değiştirilmesi için inanç boyutuna kadar çıkmak gerekiyordu .

“””
Amerikalı bilim adamı Abraham Maslow “ Gereksinimler Hiyerarşisini “ yazdığında insan kimliğini ve kişiliğimizi anlamamız için yeni açılımlar getirmişti .
Maslow 6 kademeli gereksinimler ile insanı anlamayı kolaylaştıracak teorisiyle derin iz bıraktı .
Daha sonra insanda “ 6 Mantık Düzey “ ini başka bilim adamları bilgimize sundular .
Bu teoriye göre insan düşünürken ve davranırken 6 Mantık Düzeyinde değerlendirme yapar .

Aşağıda kısaca 6 Mantık Düzeyi ve Sigara için basit bir uygulamasına bakalım ;

Sigarayı bırakmak için 6 mantık düzeyi

1. Çevre : Nerede ? sorusuna cevaptır .

Sigarayı bırakmak için çevrenizi değiştirin . Sigaraya başlamanıza neden olan insanlardan uzaklaşın  ve ilişkilerden kaçının .  Kapalı mekanlarda kalmayın . Açık havaya çıkın , temiz havayı derin derin ciğerlerinize çekin .

2. Davranış : Ne ?  sorusuna karşılık olabilecek cevaplar bu başlıktadır .

Yemekten sonra sigara içilir . Yemekten sonra sigara içilmeyen bir odaya veya açık alana çıkın .
Kafam bozulunca , sigara içerim . Derin nefes alın , düzenli nefes tekniğiyle hem ciğerlerinizi çalıştırın hem de stresinizi azaltın .

3. Yetenek ve Bilgi  . Nasıl  ? sorusunun karşılığıdır .

Sigarayı tutuşumda pek güzeldir .
İçime çekerken vapur gibi tüttürürüm .
Sigaranın zararlı olduğunu kanıtlayan ve açıklayan yayınları dinleyin okuyun , seyredin .

4. Değer – İnanç : Neden – Niçin  ? sorusunun cevabını veriri .

Ben sigaranın verdiği zevkin zararından fazla olduğuna inanıyorum . Zararının daha fazla olduğuna inandıracak yayınları takip et.
Erkek adam sigara içer . Erkekliğin sigarayla olmadığını anlayacağınız Kişisel gelişim yayınlarını izle  ve uygula .
Modern  bir kız, kadın sigara içerse daha havalı durur . Bir kadın ve kızın seksapelini arttıracak ve gösterecek yüzlerce yol var .
Benim sigaradan başka dostum yok . Gerçek dost insana zarar vermeyendir .
Ben sigarayı kendi irademle bırakmak istiyorum , Doktor marifetiyle değil .

5. Kimlik : Kim ?

Ben sigara içmezsem kim olduğumu anlayamam . Ben sağlıklı bir insanım .
Ben sigara içmezsem beni adam yerine koymazlar . Ben sigarayla veya sigarasız adam gibi adamım .

6. Ruhsal Boyut : Kimin için .

Sigarayı bırakmak benim için Tanrı’ya yakınlaşmaktır .
Sağlığımız bize yaradanın emanetidir , onu korumak , sigara içmemek te O’na karşı görevimizdir .

“””

Şimdi bu bilgilere ulaşınca benim sigarayı bırakma modelimin başkalarına yararlı olabileceğini düşünüyorum .

Ben sigara içiyordum . Bu davranış düzeyinde bir eylemdi .
Bir üst düzeyi olan Yetenek- Bilgi sigarayı bırakmama yetmedi .
Ama Değer – İnanç düzeyinde “ Ben sigarayı kendi irademle bırakacağım , Doktor talimatıyla değil “ inancı , bir anda imkansız gibi görünen bir işi gerçekleştirmemi sağladı .

Davranışınızı değiştirmek istiyorsanız , bilgi destekli inançla kolayca değiştirebileceğinizi fark edeceksiniz . Yukarıda her düzey için sigara içenlere yararlı olabilecek notları yazdım ama önemli olan her birey için bu olumlu fikir , düşünce , davranış ve inanç kalıplarının içselleştirilmesi ve uygulanmasıdır .

Şimdi sigara içenler için dileğimi , duamı söylüyorum “ Sigarayı , Doktor tavsiyesi ile değil , kendi dileğiniz ve iradenizle bırakırmanızı dilerim “

Herkese dumansız , sağlıklı ve keyifli günler dilerim .

Ahmet S.  Koçel